Skeljanska ada – veliko rečno ostrvo na zapadnoj granici Beograda

Negde mora da postoji poslednje beogradsko ostrvo – ili prvo, ako u grad dolazite sa zapada. Na Savi, uz samo naselje Skela i gotovo naspram Kupinova, tu ulogu preuzima Skeljanska ada: veliko i gotovo potpuno nepoznato rečno ostrvo na krajnjem zapadu teritorije Beograda.

Dugačka oko 2,3 kilometra i na najširem delu široka približno 500 metara, Skeljanska ada nije uređeno izletište, nema plažu sa ležaljkama, ugostiteljske objekte niti turističku infrastrukturu. Upravo zbog toga ostala je van uobičajenih beogradskih turističkih ruta, iako svojim položajem i veličinom predstavlja veoma zanimljiv deo savskog pejzaža kod Obrenovca.

Ostrvo prati tok Save neposredno uz Skelu, od koje ga odvaja uži rečni krak. Sa druge strane je glavni tok Save, a preko reke počinje Srem i područje Kupinova. Vegetacija na adi nije svuda ista: uz obale i na pojedinim delovima nalazi se drveće i gušće zelenilo, dok značajan deo unutrašnjosti čine otvorenije površine obrasle nižom vegetacijom.

Skeljanska ada – veliko rečno ostrvo na zapadu Beograda

Iako je Skeljanska ada malo poznata čak i među Beograđanima, po svojim dimenzijama nije nimalo malo rečno ostrvo. Njen izdužen oblik, položaj između dva kraka Save i prirodan, gotovo potpuno neuređen prostor izdvajaju je od poznatijih beogradskih ada.

Koliko je velika Skeljanska ada?

Skeljanska ada dugačka je približno 2,3 kilometra, dok na najširem delu dostiže oko 500 metara. Za rečno ostrvo koje je gotovo nepoznato široj javnosti, to nisu zanemarljive dimenzije. Ipak, kod ada ovakve podatke treba posmatrati kao približne, jer Sava neprestano utiče na izgled obala, nanos, vegetaciju i površine koje ostaju iznad vode.

Oblik ostrva je izdužen i prati pravac toka Save. Između ade i Skele nalazi se uži krak reke, dok se sa njene druge strane prostire znatno širi glavni tok Save prema sremskoj obali.

Skeljanska ada nije klasično beogradsko izletište

Ako Skeljansku adu zamišljate kao manju verziju Ade Ciganlije ili Ade Međice, ovde se priča potpuno menja. Nema uređenih staza, kafića, sportskih terena, uređene plaže niti mosta kojim se jednostavno prelazi na ostrvo. Skeljanska ada je pre svega deo prirodnog rečnog prostora Save, a ne uređena turistička destinacija.

Zbog toga je zanimljiva na drugačiji način. Na svega nekoliko desetina kilometara od centralnih delova Beograda nalazi se ostrvo dugo više od dva kilometra koje većina Beograđana verovatno nikada nije videla, a mnogi za njega nisu ni čuli.

Može li se do Skeljanske ade doći peške?

Na pešački prelazak do Skeljanske ade ne treba računati, čak ni kada je vodostaj Save veoma nizak. Tokom naše posete Skeli u julu 2026. godine, pri izuzetno niskom vodostaju, između obale i ade i dalje je postojao vodeni pojas. Osim toga, rečno dno i naslage uz obalu mogu biti muljeviti i nestabilni, pa pokušaj prelaska nije nešto što treba posmatrati kao deo običnog izleta.

Na internetu se mogu pronaći znatno stariji navodi da je pri niskom vodostaju moguć pristup peške, ali stanje koje smo zatekli na terenu pokazuje zašto takvu informaciju ne treba koristiti kao praktično uputstvo. Vodostaj, rečno korito i stanje obale se menjaju, a ono što je možda bilo moguće u nekom ranijem periodu ne mora biti moguće danas.

Priroda Skeljanske ade i život uz Savu

Skeljanska ada na prvi pogled pokazuje dve različite slike istog rečnog ostrva. Duž pojedinih delova obale pružaju se pojasevi drveća i gušće vegetacije, dok su u unutrašnjosti vidljive i velike otvorene površine. Zbog toga je preciznije govoriti o zelenom rečnom ostrvu sa šumovitim i otvorenim delovima nego celu adu opisivati kao gustu šumu.

Takav izgled nije neobičan za prostor uz Savu. Rečna ostrva su dinamična područja na koja utiču vodostaj, poplave, taloženje nanosa i promena rečnog korita. Upravo odnos vode, priobalne vegetacije i otvorenih površina daje Skeljanskoj adi izgled potpuno drugačiji od uređenih beogradskih ada bliže centru grada.

Ribolov kod Skeljanske ade

Skeljanska ada se u starijim ribolovačkim izvorima pominje kao zanimljiv teren na Savi, naročito zbog kamenih napera na uzvodnoj i nizvodnoj strani ostrva. U tim izvorima navodi se prisustvo smuđa, bucova i soma, što pokazuje da je ovaj deo Save mnogo duže poznat ribolovcima nego izletnicima i turistima.

Ipak, uslovi na reci se menjaju, pa stare podatke o ribolovu, pristupu i stanju obale treba posmatrati kao trag o nekadašnjem korišćenju ovog prostora, a ne kao aktuelni vodič za ribolov.

Skela – više od polazne tačke za pogled na adu

Skeljanska ada može biti dobar povod da se upozna i sama Skela. Ovo posavsko selo nalazi se neposredno uz Savu, oko 12 kilometara od Obrenovca, a njegova istorija snažno je povezana sa rekom, poplavama i događajima koji su obeležili ovaj deo Beograda.

Posebno mesto u toj istoriji zauzima Spomenik streljanim taocima u Skeli, podignut u znak sećanja na 56 talaca streljanih 15. avgusta 1941. godine. Istog dana okupatori su spalili selo u odmazdi nakon napada na nemačkog oficira i njegovu pratnju. Spomenik je podignut 1951. godine na mestu stradanja i predstavlja jedno od važnih memorijalnih mesta ovog dela Obrenovca.

Tako jedan naizgled kratak izlet do obale Save može spojiti dve sasvim različite priče: gotovo nepoznatu prirodu Skeljanske ade i veoma tešku istoriju sela koje se nalazi neposredno uz nju.

Gde se nalazi Skeljanska ada?

Skeljanska ada nalazi se na reci Savi, neposredno uz selo Skela na teritoriji gradske opštine Obrenovac. To je jedan od najzapadnijih delova teritorije grada Beograda, na prostoru gde Sava istovremeno predstavlja prirodnu granicu između beogradskog područja u Posavini i Srema na suprotnoj obali.

Položaj ade posebno je zanimljiv upravo zbog te geografije. Na desnoj obali Save nalazi se Skela, dok se gotovo naspram Skeljanske ade, na sremskoj strani reke, nalaze Kupinovo, ostaci srednjovekovne tvrđave Kupnik, Etno park Kupinovo i Obedska bara. Iako su vazdušnom linijom veoma blizu, između dve obale ovde nema direktne drumske veze, pa je do ovih lokacija potrebno napraviti znatno duži obilazak preko Obrenovca i Surčina.

Ako beogradske ade pratimo Savom od zapada prema centru grada, Skeljanska ada praktično otvara niz rečnih ostrva na teritoriji Beograda. Posmatrano iz suprotnog smera, ona je jedna od poslednjih ada pre izlaska Save iz beogradskog područja.